กระโหลก (bottom bracket , BB) เป็นส่วนสำคัญของระบบขับเคลื่อนจักรยาน  มีหน้าที่เป็นแกนหมุนของชุดขาจาน  ก่อนที่เราจะกล่าวลึกเข้าไปในรายละเอียด ผมขอพาไปรู้จักกับคำศัพท์ต่อไปนี้ก่อนดีกว่านะ

• BB shell คือ ส่วนของเฟรมจักรยานที่เราขันกระโหลกเข้าไป โดยส่วนของBB shell จะถูกtapเกลียวไว้ เพื่อสำหรับขันฝาปิดกระโหลก
• BB cupหรือ ฝาปิดกระโหลก โดยจะมีเกลียวเป็นลักษณะเกลียวตัวผู้ที่พอดิบพอดีกันกับBB shell ทั้งเส้นผ่าศูนย์กลาง,ระยะเกลียว และทิศของเกลียว  BB cup จะมีด้วยกัน 2 ด้าน คือ ด้านซ้ายและด้านขวานั่นเอง
• BB spindle หรือ แกนกระโหลก

เอาหละเรามาวกเข้ามาเรื่องของกระโหลกกันดีกว่าครับ   การที่เราจะซื้อกระโหลกตัวใหม่มาเปลี่ยนแทนตัวเก่านั้น เราต้องรู้ข้อมูลอะไรบ้าง

1. BB spindle   มีสิ่งที่ต้องทราบอยู่ 2 ประการคือ
   • ความยาวของแกนกระโหลก ซึ่งมีอยู่มากมายหลายขนาด ได้แก่ 103 , 107 , 110 , 113 , 116 , 118 , 120 , 122 mm ดูแล้วช่างหลากหลายจริงๆ แต่ที่เราคุ้นเคยกันนั้นคงจะเป็นขนาด 107 , 110 และ 113 mm เสียมากกว่า เพราะว่าเป็นขนาดที่ทำออกมาใช้กับชุดขาจานในรุ่นบนๆ ส่วนความยาวที่เหลือนั้น มักจะเป็นรุ่นเฉพาะที่ทำออกมาสำหรับชุดขาจานเฉพาะรุ่นนั้นๆไป
     
     ความยาวของแกนกระโหลกมีผลต่อจักรยานอย่างไร ?
     ถ้าเอากระโหลกมาดู จะพบว่าแกนกระโหลกทั้ง 2ด้านนั้นมีความยาวไม่เท่ากัน โดยด้านขวาซึ่งเป็นด้านที่จะใส่ชุดขาจานและใบจานหน้า หรือเรียกว่า drive side จะยาวกว่าทางด้านซ้ายเสมอ เพราะว่าจะถูกออกแบบมาเผื่อสำหรับชุดใบจานหน้าซึ่งมีความหนามากกว่า ขาจานด้านซ้าย(ซึ่งไม่มีอะไรมาเกะกะ) ความยาวรวมของแกนกระโหลกที่เพิ่มขึ้นหรือลดลง ก็จะมีผลทำให้ความยาวของแกนทั้ง2ด้านเพิ่มขึ้น หรือ ลดลงตามส่วนด้วย
     
     การที่แกนกระโหลกยาวขึ้นจะมีผลทำให้ชุดใบจานหน้าและขาจานขยับตัวออกมาห่างจากเฟรมมากขึ้น และในทางกลับกันถ้าแกนกระโหลกสั้นลง ชุดใบจานหน้าและขาจานก็จะขยับตัวเข้าใกล้กับเฟรมมากขึ้น จึงมีคำที่ช่วยในการอธิบายให้เข้าใจได้ง่ายขึ้นไปอีก คำนั้นก็คือคำว่า"chain line" จริงๆแล้วคำว่าchain line เป็นคำที่มีความหมายค่อนข้างหลากหลาย ทั้งในแง่ของผู้ผลิตอย่างshimano ก็ให้ความหมายแบบหนึ่ง ในแง่ของmanual ก็ให้อีกความหมายหนึ่ง แต่ในความเป็นจริงแล้วล้วนแต่มีความหมายตรงกันทั้งสิ้น เรามาทำความเข้าใจกันอย่างง่ายๆดีกว่านะครับ
     
     Chainline คือเส้นที่ลากจากจุดกึ่งกลางของชุดใบจานหน้าไปยังจุดกึ่งกลางของชุดเฟืองหลัง โดยถ้าเป็นชุดจานหน้า3ใบกับเฟืองหลัง9ใบ ก็จะหมายถึงเส้นที่ลากจากจานกลางไปยังเฟืองของเกียร์5นั่นเอง
     
     ตามทฤษฎีแล้ว แนวchainlineควรจะขนานกับแนวฐานล้อของจักรยาน ทั้งนี้เพื่อให้การทำงานของชุดเกียร์ทั้งจานหน้าและเฟืองหลัง สามารถทำงานได้ครบถ้วน โดยที่โซ่ไม่ได้บิดตัวเบี่ยงเบนไปมากนัก จึงมีการวัดระยะchainlineเพื่อใช้อ้างอิง โดยจะวัดจากกึ่งกลางของท่อนั่ง(seat tube)ไปยังยอดของใบจานกลาง
     
     

     จักรยานเสือภูเขามาตรฐานที่มีดุมหลังกว้าง135mm และไม่มีการการบิดของเฟรม    ระยะChainlineที่จะทำให้แนวของchainlineขนานกับแนวฐานล้อ จะมีค่าประมาณ 47.5 mm ส่วนจักรยานเสือหมอบที่มีดุมหลังกว้าง130mm    ระยะChainlineที่จะทำให้แนวของchainlineขนานกับแนวฐานล้อ จะมีค่าประมาณ 45 mm

     
     
     สำหรับshimanoนั้น มักจะทำกระโหลกสำหรับจักรยานเสือภูเขาที่มีความยาวให้เลือก 2 ขนาด เช่นกระโหลกแบบTapered BB-UN72 จะมีความยาวแกนกระโหลกให้เลือก 2 ขนาดคือ 110 และ 113 mm โดยถ้าใช้กระโหลกแกนยาว 110 mm จะได้ระยะchainline เท่ากับ 47.5 mm แต่ถ้าใช้กระโหลกแกนยาว 113mm จะได้ระยะchainlineเพิ่มขึ้นเป็น 50 mm ( สำหรับกระโหลกแบบSplined BB-ES70 จะมี 2 ช่วงความยาวคือ 113 และ 118mm ซึ่งจะให้ระยะchainline 47.5 และ 50.0mm ตามลำดับ)
     
     คำถามก็คงจะผุดขึ้นมาในใจหละสิว่า ทำมาทำไม? เพราะเมื่อใช้แล้วchainlineก็จะเบนออกมาจากเดิม? คำตอบมันมีอยู่ในตัวของมันเอง คือ จักรยานเสือภูเขานั้นมีความหลากหลายในเรื่องของchain stayหรือตะเกียบโซ่ รถบางค่ายมีตะเกียบโซ่ใหญ่และหนาแถมยังกางอ้าออกมาอีก โดยเฉพาะพวกfull suspensionที่มีmain pivotหรือจุดหมุนหลักอยู่ด้านล่าง ซึ่งถ้าหากใช้แกนกระโหลก110mm อาจจะทำให้ขาจานหรือชุดใบจาน อยู่ชิดกับchain stayมากเกินไป ถ้าหากมีการบิดตัวของขาจานหรือของchain stay ก็อาจจะเกิดการกระทบกันได้ จึงมีความจำเป็นที่จะต้องยอมขยับระยะchainlineออกมาจากเดิมอีก2.5mm ซึ่งระยะดังกล่าวไม่ได้มีผลมากมายนักต่อการทำงานของชุดเกียร์หลักๆ เพียงแต่ในตำแหน่งจานหน้าเล็กสุด และเฟืองเกียร์หลังใหญ่สุดหรือตำแหน่งเกียร์1-1  แนวโซ่อาจจะเบี่ยงตัวไปมากกว่าปกติบ้าง ในขณะที่การทำงานของชุดจานหน้าในการลดจานจากใบจานกลางลงมาใบจานเล็กยังอยู่ในช่วงที่ยอมรับได้
     
     ( ในรถที่chain stayไม่ได้ใหญ่นัก ก็สามารถใช้กับกระโหลกแกนยาว110mmได้อย่างสบาย แต่ถ้าเป็นรถที่chain stay เล็กๆ เช่น พวกที่ทำมาจากโครโมลี่ ก็อาจจะใช้แกนกระโหลกยาวเพียง107mmได้อย่างสบายๆ โดยที่ระยะchainline แทบจะไม่ได้ลดลงมาเลยด้วยซ้ำ เพราะแกนทางด้านซ้ายมันหดเข้ามาในสัดส่วนที่มากกว่าทางด้านขวาครับ )
     
     ในความคิดเห็นของผมแล้ว สำหรับชุดขับเคลื่อนมาตรฐานทั่วไปถ้าหากไม่มีปัญหาเรื่องระยะห่างระหว่างขาจานกับchain stayแล้ว กระโหลก107หรือ110mm ก็น่าจะลงตัวที่สุดแล้ว เพราะจะได้ระยะchainlineที่เหมาะสมที่สุด
     
   • ลักษณะส่วนปลายของแกนกระโหลก ซึ่งในปัจจุบันมีอยู่ 2 แบบ คือ
     • Tapered square blockซึ่งเป็นแบบที่เราคุ้นเคย และพบเห็นได้ทั่วๆไป
       
     • Splined block ซึ่งยังแบ่งออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ
       • Shimano type ส่วนปลายจะเป็นร่องหยักและสัน จำนวน 8 ร่อง  ในครั้งแรกนั้นได้พัฒนามาใช้กับอุปกรณ์ขับเคลื่อนในชุดXTR (BB-M952) ต่อมาในปี2000จึงได้พัฒนามาใช้กับกระโหลกในรุ่นรองลงมา(BB-ES70) แต่ไม่สามารถใช้แทนกันได้
         
         
       • มาตรฐานที่ทางTruvative, RacefaceและChrisKing ร่วมมือกันพัฒนาขึ้นมาจะมีลักษณะคล้ายกับของShimano แต่จะมีจำนวนร่องและสันมากกว่า คือ 10 ร่อง
         
       ทั้งกระโหลกแบบTapered และSplinedนั้น ต้องใช้ร่วมกับชุดขาจานที่ออกแบบมาเฉพาะ โดยเฉพาะแบบsplinedนั้น ต้องเลือกใช้ในถูกยี่ห้อและรุ่นด้วย ทั้งนี้โปรดอ่านเพิ่มเติมจากกระทู้ Bottom Bracket แบบ Splined & Tapered โดยคุณDen (18/07/2000) จากคอลัมน์"ถามๆตอบๆ 1" ซึ่งได้อธิบายถึงความแตกต่างและข้อดีของกระโหลกทั้ง 2 แบบนี้ไว้อย่างละเอียด
   
   
2. BB shell width  หรือความกว้างของเฟรมในส่วนที่ขันกระโหลกเข้าไป จะมีค่าอยู่ด้วยกัน 3 ขนาดคือ 68 ,70 และ73 mm โดยทั่วๆไปแล้วเฟรมที่ถูกผลิตมาจากโรงงานทางไต้หวันส่วนใหญ่จะมีBB shell กว้าง68mm ในขณะที่รถที่ผลิตจากอเมริกาส่วนใหญ่ เช่น Klein , Gary Fisher ,Trek (รุ่นสูงๆ) ฯลฯ จะมีBB shell กว้าง 73 mm ในขณะที่บางยี่ห้อใช้BB shell กว้าง 68 mm ( สำหรับMTBแล้ว ขนาดของBB shell กว้าง70 mm ไม่ค่อยมีให้เห็นนัก ) อยากจะรู้ว่ากว้างเท่าไรก็ไม่เห็นจะยากเลยนี่ครับ วัดซะก็หมดเรื่อง
   
   แล้วทำไมต้องทำให้BB shell กว้างแตกต่างกัน?
   เป็นเพราะความแตกต่างกันในแง่ของการออกแบบรูปร่าง และลักษณะของchain stay  คือ ถ้าchain stay อวบอ้วนมาก เมื่อนำมาเชื่อมกับBB shell ถ้าหากBB shell กว้างไม่พอ ก็จะดูไม่สวย หรือล้นออกมาทางด้านข้างได้ และสิ่งหนึ่งที่ทางผู้ผลิตคิดไว้ในใจก็คือ BB shell ที่กว้างกว่าย่อมจะทำให้เฟรมนั้นstiffและแข็งแรงกว่า
   
   โดยทั่วไปแล้วกระโหลกมาตรฐานที่ผลิตออกมาขายกันในท้องตลาด เช่นShimano ส่วนของBB cupด้านขวาจะเป็นfixed BB cup คือจะติดแน่นกับส่วนของตัวกระโหลกเองและจะมีลักษณะเป็นบ่า เพื่อที่เวลาขันเข้าไปในBB shell จนสุดแล้วจะได้ระยะchainlineตามที่ทางโรงงานผู้ผลิตต้องการ  ส่วนBB cupด้านซ้ายจะไม่ได้เป็นชิ้นเดียวกับตัวกระโหลก แต่จะทำหน้าที่เป็นตัวกำหนดความตึงในการขันยึดกระโหลกเข้ากับBB shell     ซึ่งBB cupด้านซ้ายนี้จะเรียกว่าเป็นแบบadjustable BB cup ดังนั้นทางผู้ผลิตจึงจะต้องผลิตกระโหลกสำหรับBB shell ที่กว้างแตกต่างกันด้วย เพราะการนำเอากระโหลกที่ทำมาสำหรับBB shell 68 mm มาใช้กับเฟรมที่มี BB shell 73 mm ขาจานด้านขวาและชุดใบจานจะขยับออกมาจากเฟรม(ระยะchainlineขยับออกไปจากนอกรถหรือระยะchainlineเพิ่มขึ้น) ส่วนขาจานด้านซ้ายจะขยับเข้าไปชิดเฟรมมากขึ้น   จึงเป็นหน้าที่ของผู้บริโภคที่จะต้องเลือกกระโหลกที่เหมาะสมและถูกต้องกับBB shellของจักรยานตัวเอง  ซึ่งวิธีง่ายที่สุดคือวัดความกว้างของBB shellของเฟรม
   
   แต่สำหรับกระโหลกบางยี่ห้อที่มีBB cup เป็นแบบadjustable BB cup ทั้ง 2 ด้าน เช่น RaceFace จะสามารถปรับใช้ได้กับBB shellหลายๆขนาด   ในกรณีที่จะเลือกใช้กระโหลกที่มีadjustable BB cupทั้ง 2 ด้าน ผู้ติดตั้งเองจะต้องวัดระยะchainlineให้ถูกต้องด้วย
   
   ลำพังแค่นี้ เวลาไปเลือกซื้อกระโหลก ก็ต้องเลือกให้ถูกทั้งความยาวแกน คือ จะเอา 110 หรือ 113 mm แล้วยังจะต้องเลือกให้ถูกต้องกับ BB shell อีก ว่าจะกว้างเท่าไหร่ 68 หรือ 73 mm หรือว่าจะเจอ 70mm ก็คงแล้วแต่จะเลือกซื้อกันนะครับ ขอให้ถูกต้องกับรถที่ใช้ก็แล้วกัน
   
   
3. เกลียวกระโหลก  เกลียวของBB cup แต่ละด้านนั้นจะต้องมีลักษณะที่เข้ากันได้กับเกลียวของBB shellจึงจะสามารถขันเข้าไปได้
   ลักษณะของเกลียว
   1. ขนาดของเกลียว
      • เส้นผ่าศูนย์กลางของเกลียว จะถูกกำหนดจากเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอก(outer diameter , OD.)ของเกลียวตัวผู้หรือ สกรูนั่นเอง โดยจะกำหนดเป็นค่าตามทฤษฎีหรือที่เรียกว่าnominal OD. ซึ่งถ้าหากวัดจริงๆactual OD.ก็จะมีค่าน้อยกว่ากันเล็กน้อย เนื่องจากขั้นตอนในการทำเกลียวจะต้องมีการสึกหรอของเนื้อโลหะไปบ้าง เช่น nominal OD. = 35.0 mm วัดจริงอาจจะได้ 34.6 - 34.9 mm เป็นต้น ซึ่งอาจจะใช้หน่วยเป็นนิ้วหรือmetric แล้วแต่ทางผู้ผลิต
      • ระยะเกลียว (pitch) กรณีที่ใช้หน่วยเป็นนิ้ว จะเขียนเป็นจำนวนเกลียวในระยะ1นิ้ว เช่น 24tpi (threads per inch) พูดง่ายๆคือ เกลียวยาว1นิ้วจะมีร่องเกลียว24ร่อง (ถ้าหมุนรอบตัวเอง24รอบ สกรูตัวนั้นก็จะขยับออกไป1นิ้ว) หรือ อาจจะใช้หน่วยmetric โดยจะเขียนเป็นระยะเกลียวเลย เช่น 1mm พูดง่ายๆคือว่าแต่ละเกลียวจะมีระยะห่างกัน 1 mm นั่นเอง
      ขนาดของเกลียวจะถูกเขียนให้เข้าใจตรงกัน ดังตัวอย่าง เช่น
      
      • 1.37" x 24tpi หมายถึงเกลียว ที่เกลียวตัวผู้มีขนาด nominal OD. = 1.37นิ้ว มีระยะเกลียวเท่ากับ 24 เกลียวต่อนิ้ว
      • M35 x 1mm หมายถึงเกลียว ที่เกลียวตัวผู้มีขนาด nominal OD. = 35mm มีระยะเกลียวแต่ละเกลียวห่างกัน 1 mm
      • M36 x 24tpi หมายถึงเกลียว ที่เกลียวตัวผู้มีขนาด nominal OD. = 36mm มีระยะเกลียวเท่ากับ 24 เกลียวต่อนิ้ว เป็นต้น
      
      
      
   2. ทิศของเกลียว(thread direction) มีอยู่ด้วยกัน 2 ลักษณะ คือ
      1. เกลียวขวา (right-hand thread , RH. thread) เป็นทิศของเกลียวที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน โดยสกรูจะเดินหน้าเข้าไปเมื่อหมุนในทิศตามเข็มนาฬิกา และจะถอยออกมาเมื่อหมุนในทิศทวนเข็มนาฬิกา เมื่อนำสกรูมาดูในแนวตั้งจะเห็นว่าลักษณะของเกลียวจะเอียงลาดขึ้นไปทางด้านขวา ดังรูป
         
         
      2. เกลียวซ้าย (left-hand thread , LH. thread) เป็นทิศของเกลียวที่กลับทางกันกับเกลียวขวา คือ สกรูจะเดินหน้าเข้าไปเมื่อหมุนในทิศทวนเข็มนาฬิกา และจะถอยออกมาเมื่อหมุนในทิศตามเข็มนาฬิกา เมื่อนำสกรูมาดูในแนวตั้งจะเห็นว่าลักษณะของเกลียวจะเอียงลาดขึ้นไปทางด้านซ้าย เกลียวซ้ายจะถูกนำมาใช้กับชิ้นงานที่มีลักษณะเฉพาะ ซึ่งผู้ผลิตจะต้องบอกเอาไว้ในคู่มือเสมอ ดังรูป
         
         
      วกเข้ามาเรื่องของเกลียวกระโหลกกันสักทีนะครับว่ามันมีลักษณะอย่างไร?
      เกลียวกระโหลกของจักรยานนั้นมีอยู่ด้วยกันหลายมาตรฐานทีเดียว เรามาดูกันนะครับว่าแต่ละมาตรฐานนั้นมีลักษณะอย่างไรบ้าง
      1. BSC(British Standard Cycle) ขนาดเกลียว 1.370" x 24tpi
         ISO(International Standard Organization)ขนาดเกลียว 1.375" x 24tpi
         * ฝาปิดกระโหลกด้านซ้ายจะเป็นเกลียวขวา แต่ฝาปิดกระโหลกด้านขวาจะเป็นเกลียวซ้าย *
         ถ้าวัดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกจริงๆของเกลียว BB cup จะอยู่ในช่วง 34.6-34.9 mm.     และเส้นผ่าศูนย์กลางภายในจริงๆของเกลียว BB shell จะอยู่ในช่วง 33.6-33.9mm.
         ในทางปฏิบัติจริงๆแล้ว มาตรฐานทั้ง2แบบนี้ จะมีขนาดเท่ากัน นอกจากนี้ยัง เป็นมาตรฐานเกลียวกระโหลกที่ใช้กับจักรยานทุกๆคันที่ผลิตออกมาจากประเทศในเอเซีย รวมไปถึงจักรยานส่วนใหญ่ที่ผลิตในสหรัฐอเมริกา รวมไปถึงจักรยานส่วนใหญ่ที่ผลิตมาจากประเทศต่างๆ และยังรวมไปถึงกระโหลกไต้หวันหรือญี่ปุ่นทุกๆอันที่ผลิตออกมาโดยไม่บ่งบอกชนิดของเกลียว และเป็นมาตรฐานเกลียวกระโหลกที่ใช้ในจักรยานเสือภูเขาแทบทุกยี่ห้อ ซึ่งทางShimanoจะใช้รหัสว่า BC 1.37 x 24" ในบางยี่ห้ออาจจะใช้รหัสว่า BC 1.370 x 24tpi
      2. Italian ขนาดเกลียว M36 x 24tpi
         * ฝาปิดกระโหลกด้านซ้ายจะเป็นเกลียวขวา และฝาปิดกระโหลกด้านขวาจะเป็นเกลียวขวาด้วย *
         ถ้าวัดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกจริงๆของเกลียว BB cup จะอยู่ในช่วง 35.6-35.9 mm.     และเส้นผ่าศูนย์กลางภายในจริงๆของเกลียว BB shell จะอยู่ในช่วง 34.6-34.9mm.
         ใช้กับจักรยานแทบทุกยี่ห้อที่ผลิตในอิตาลีโดยเฉพาะจักรยานถนน และจักรยานถนนบางยี่ห้อของอเมริกาที่ส่งไปขายยังอิตาลีและยุโรป นอกจากนี้ยังใช้กับจักรยานบางยี่ห้อที่ผลิตในเมกซิโก
         กระโหลกจะใช้รหัสว่า IT M36 x 24" หรือ IT M36 x 24tpi
      3. Swiss ขนาดเกลียว M35 x 1mm
         * ฝาปิดกระโหลกด้านซ้ายจะเป็นเกลียวขวา แต่ฝาปิดกระโหลกด้านขวาจะเป็นเกลียวซ้าย *
         ถ้าวัดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกจริงๆของเกลียว BB cup จะอยู่ในช่วง 34.6-34.9 mm.     และเส้นผ่าศูนย์กลางภายในจริงๆของเกลียว BB shell จะอยู่ในช่วง 33.6-33.9mm.
         เป็นมาตรฐานเกลียวกระโหลกที่ใช้กับจักรยานที่ผลิตในฝรั่งเศสตั้งแต่ปลายช่วงยุค70 (1961-1970) จนถึงช่วงกลางยุค80 (1971 - 1980)
      4. French ขนาดเกลียว M35 x 1mm
         * ฝาปิดกระโหลกด้านซ้ายจะเป็นเกลียวขวา และฝาปิดกระโหลกด้านขวาจะเป็นเกลียวขวาด้วย *
         ถ้าวัดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกจริงๆของเกลียว BB cup จะอยู่ในช่วง 34.6-34.9 mm.     และเส้นผ่าศูนย์กลางภายในจริงๆของเกลียว BB shell จะอยู่ในช่วง 33.6-33.9mm.
         เป็นมาตรฐานเกลียวกระโหลกที่ใช้กับจักรยานที่ผลิตในฝรั่งเศสตั้งแต่ช่วงกลางยุค80เป็นต้นมา ซึ่งจะเห็นว่าจะมีขนาดเดียวกันกับเกลียวSwiss แต่จะต่างกันที่ทิศเกลียวของฝาปิดกระโหลกด้านขวาเท่านั้น
      5. Whitworth ขนาดเกลียว 1-3/8" x 26tpi
         * ฝาปิดกระโหลกด้านซ้ายจะเป็นเกลียวขวา แต่ฝาปิดกระโหลกด้านขวาจะเป็นเกลียวซ้าย *
         ถ้าวัดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกจริงๆของเกลียว BB cup จะอยู่ในช่วง 34.6-34.9 mm.     และเส้นผ่าศูนย์กลางภายในจริงๆของเกลียว BB shell จะอยู่ในช่วง 33.6-33.9mm.
         เป็นมาตรฐานเกลียวกระโหลกที่ใช้กับจักรยานราคาไม่แพงบางยี่ห้อในประเทศอังกฤษ โดยเฉพาะยี่ห้อที่มี 3 speeds และ 10 speeds
   
   
   

   ตัวอย่างสำหรับฉลากของกระโหลกของShimano ที่บอกให้ทราบว่า เป็นกระโหลกรุ่น ES-70 ใช้กับBB shellกว้าง68mm , BB cupเป็นเกลียวมาตรฐานBSC , แกนยาว 113 mm และบอกว่าด้านใดเป็นด้านขวาหรือซ้าย

   
   

   สำหรับกระโหลกแบบTaperedนั้น จะตอกตัวเลขบอกความยาวของแกนกระโหลกไว้ที่แกนกระโหลกด้านซ้าย

   คงจะพอก่อนกระมังครับ สำหรับเรื่องชวนปวดกระโหลกที่หามาให้อ่านกันในครั้งนี้ สงสัยอย่างไรสอบถามกันได้ครับ

ขอบคุณครับ อ่านแล้วปวดกะโหลก จริงๆ ด้วยครับ อิ อิ อิ

ขอบคุณครับ อ.ลู

เยี่ยมครับ อ.นําข้อมูลมาจากไหนเนี่ย เป็นประโยชน์มากครับ (เพราะผมขี่เป็นอย่างเดียว..ฮะๆ)

ไม่เจอเลยพี่ต้น.....สบายดีบ๊อ...ว่างๆ ไปขี่จักรยานด้วยกันม่ะ
ไปไหนก็ได้น่ะ

VeryVeryVery
G......O......O..........D

โอ้อ่านแล้วปวด......จิงๆด้วยครับ งงมากๆ

เอออ...ช่ายสอบfinal ก็งี้แหละ แล้วจะแวะไปเยี่ยมบ้าง

เพิ่งสอบเสร็จแล้วมาเปิดอ่าน มึนเลยอ่ะ
เดี๋ยวกะว่าจะเปลื่ยนกระโหลกพอดี
อันที่ติดรถมาเรื่มออกอาการคลอนแล้วคับ กะว่าจะทำตอนปิดเทอมนี้ ใช้มาเกือบๆ 3 ปีแล้ว คงหมดอายุการใช้งาน
.........
ตอนนี้กะลังเล็งๆกระโหลกอันใหม่อยู่ ราคาหลักร้อย มีไหมคับ
เข้ามาอ่านได้ความรู้มากที่เดียวคับ
.....สำหรับใครที่ไม่ได้ไปไหน หรือยังไม่ได้ท่องเว็บ
ข่าวอินเตอร์ไบค์ 2000 ออกแล้วนะครับ
ที่เว็บ http://www.mtbr.com/tradeshow/interbike2000/
มีของ รูปให้ดูเพืยบเลยครับ

ขอบคุณครับ เข้าใจทะลุปรุโปร่งซะที วะฮะฮะฮ่า

ขอบคุณครับอ.ลู ผม print กลับไปนอนอ่านที่บ้านวันอาทิตย์เลยครับ

ขอยคุณ คุณ Lucifer สำหรับความรู้ดีๆ สำหรับชาวเสือ

เนื้อหาเนืองแน่นเลยครับ

แจ๋วเลยครับ......... แต่ทำไมไม่ยกไปไว้ที่บทความนานาสาระ หรือ
ช่างมือใหม่ล่ะครับ

เยี่ยมเหมือนเดิมครับ

ขอบคุณครับ อ.ลู เยี่ยมจริงๆ

ขอถาม อ.ลูฯ หน่อยนะครับ ว่า
1. ความยาวของกระโหลกขนาดที่มีจำหน่ายในบ้านเรา เหมาะสมกับ BB Shell ขนาดใดบ้างครับ
2. BB Cup ทางด้านซ้ายซึ่งไม่ใด้ Fixed ติดกับกะโหลก (ของ Shimano ครับ) เมื่อขันอัดเข้าไปจนสุดแล้วควรจะพอดีกับขอบของ BB Shell เลย ถูกต้องไหมครับ
ขอขอบคุณล่วงหน้าในคำตอบครับ

ICQ : 27744201

ขอบคุณครับ เข้าใจมากขึ้นครับ

ขออภัยที่ตอบช้าไปหน่อยครับ มัวแต่ไปupload fileใหม่ หลังจากที่Server Thai.net มีปัญหา

คุณChrisKing ครับ
ผมใส่เอาไว้ในนานาสาระครับ แต่มันจะlink มาที่กระทู้นี้ด้วยเช่นกัน เพราะว่าสักพักหนึ่งเมื่อกระทู้มากขึ้น มันจะตกลงไปหน้าถัดไป แต่จะยังมีlinkอยู่ที่นานาสาระครับ

คุณBoyBireley
1. กระโหลกที่มีขายในบ้านเราส่วนใหญ่ถ้าเป็นยี่ห้อShimano จะมีมา 2 ขนาด คือ สำหรับ BB shell 68mm กับ 73mm ครับ ต้องเลือกให้ถูกต้องกับเฟรมครับ
2 BB cup ด้านซ้ายจะว่าขันสุดก็ไม่สุดทีเดียวนักครับ ถ้าถูกขนาดshell แล้ว บางครั้งอาจจะพอดี บางครั้งอาจจะเหลือสัก ครึ่ง ถึง 1เกลียวครับ เอาแน่นอนไม่ค่อยได้นัก แต่เอาเป็นว่าถ้าขันด้านขวาเข้าจนสุด แล้วกวดด้านซ้ายจนแน่นพอดี ก็พอแล้วครับ

ขอบคุณมากครับมีประโยชน์มากครับ

ขอบคุณมากครับ อ.ลูฯ

อ่านบนจออย่างเดียวคงไม่พอ ขอ Print เก็บไว้เป็นตำราเลยนะครับ

ต้องอ่านถึง 2 รอบนะเนี่ยถึงจะเข้าใจ ถ้าไม่งั้นจำไม่ได้หรอกเนี่ย
แต่ถ้ามีเรื่องอื่นที่แนวคล้ายๆแบบนี้ก็ เอามาได้นะครับ ชอบ มากก

เป็นความรู้ที่ดีมากครับ ถึงจะงงเล็กน้อยก็ตามครับ อยากให้หาข้อมูลลักษณะอย่างนี้มาบ่อยๆ ขอบคุณมากครับ

ป๊าตรับผมมีจาน XT ปี เก่ามาขาตรงเลต้องหารกระโหลก ยาวๆ ประมาณ 122.5 ทำไงดีดับไม่รุ้จะไปหาได้ที่ไหนช่วยแนะนำด้วยครับ ขอบคุณครับป๊า

โดย : สามล้ออ้วน - ICQ : 10344340 - [ 27 พ.ย. 2543 - 09:40:59 น.]

อ่านแล้วมึน...เร็วๆนี้คงมีกระโหลกให้เปิดดูบ้าง..ค่ะ

กระโหลกแกนยาว 122 mm หาได้ครับ แต่ต้องเป็นรุ่นล่างๆ ครับ
หาซื้อได้ตามร้านจักรยานนี่แหละ
ถ้าหาไม่ได้จริงๆ ก็เล่นกระโหลกเปลือย ซึ่งหาซื้อได้ตามร้านจักรยานทั่วๆไปครับ แต่ถ้าต้องการรุ่นสูงๆ สงสัยจะต้องเปลี่ยนทั้งชุดขาจานและกระโหลกครับ เพราะว่าเขาทำมาใช้ควบคู่กันหนะ

เมื่อก่อน ดูแต่spec และไม่ค่อยเข้าใจ
หลังจากอ่านบทความนี้แล้ว ทำให้ทราบอะไรขึ้นมาบ้าง

ขอบคุณอาจารย์ลูฯมากครับ สำหรับสาระที่ให้ เยี่ยมมมมม perfect!

ดีมากเลยครับอ่านแล้วได้ความรู้ดี จะได้แก้ไขเองได้ ผมไม่เคยเห็นใครแนะนำแบบนี้เลยครับ อยากให้พี่วิธีการดูแลรักษารถให้ด้วยครับ จะต้องใช้น้ำมันอะไร แบบไหนใช้ได้แบบไหนใช่ไม่ได้ ผมไม่รู้เลยครับ เอาแต่น้ำมันจักรหยอด ขอขอบคุณพี่มากครับ

ICQ : 76939301

อ่านแล้วก็งงอยู่ครับ แต่ตอนนี้เข้าใจแล้วครับ

เข้าใจหมดแล้วครับ

ผมขอสอบถาม อ.ลู หน่อยครับ คือว่า ผมใช้เฟรมที่มี BB Shell 113
ต้องการใส่ ฺBB ของ Raceface ซื่งเค้าเขียนไว้ที่ ตัวกะโหลกว่า
68/113 ไม่ทราบว่าจะใส่ได้หรือไม่ครับ เห็นคนขายแนะนำว่า
ถ้า BB shell 68 ให้ขันเหลือเกลียวไว้ประมาณ 1 mm แต่ถ้า BB shell 73 ให้ขันลึกเข้าไปข้างใน 1 mm ไม่ทราบว่าถูกต้องหรือไม่ รบกวนอาจารย์ช่วยแนะนำด้วยครับ

ขอแก้ไขคำถามข้างบนหน่อยครับ เฟรมที่ใช้ BB shell 73 ครับ

คงต้องถามก่อนครับว่าเป็นกระโหลกรุ่นไหนครับ เพราะว่าถ้าเป็นกระโหลกรุ่นที่BB cup ทั้ง2ด้านเป็นแบบ adjustable BB cup ซึ่งBB cup แบบนี้จะไม่มีบ่า สามารถขันเข้าไปในเฟรมได้ทั้ง 2 ข้าง แต่ถ้าเป็นแบบ fixed BB cup ก็จะเหมือนกับShimano แล้ว คือBB cup ด้านขวามีบ่าคุม
สำหรับกรณีแรกนั้น ถ้าหากเป็นadjustable BB cup ทั้ง 2 ด้านก็สามารถปฏิบัติตามคำแนะนำนั้นได้ครับ หรือ อาจจะวัดระยะchainlineเอาก็จะเป็นการดีที่สุด แต่ถ้าหากเป็นแบบหลังก็ต้องเลือกให้ตรงกับBB shell 73 mm ของคุณครับ

ผมใช้ TREX4300 สับจานและใบจานเป็น ALTUS type Eเพิ่งไปเปลี่ยนกะโหลก UN72 ก่อนไปเปลี่ยนผมค้นดูจากกระทู้เก่า และอ่านจากนานาสาระ พบว่าผู้ที่ใช้ Flash1 หรือ TREX4300 เวลาเปลี่ยนกะโหลกเป็น UN72 จะมีปัญหาเวลาเปลี่ยนเกียร์ เนื่องจากความยาวของแกนกะโหลกสั้นเกินไป ทำให้ต้องเปลี่ยนสับจานและใบจาน ผมให้ที่ร้านถอดกะโหลกออกมาดูพบว่ามีขนาด 73/121 ซึ่งไม่มีขาย มีแต่ขนาด 73/113 ด้วยความอยากผมจึงให้ทางร้านลองเปลี่ยนดูกะว่าถ้าไม่ได้ก็จะเปลี่ยนทั้งชุดเลย ผิดคาดครับหลังจากติดตั้งเสร็จสามารถเปลี่ยนเกียร์ได้ดีไม่มีอะไรติดขัดแม้แต่น้อย สร้างความแปลกใจให้แก่ผมเป็นอย่างยิ่ง จากการอ่านนานาสาระเรื่องกะโหลก กับเรื่องชวนปวดกะโหลกเกือบ 10 รอบ ทำให้ผมคิดได้ว่าถ้าอย่างนั้น chain line รถผมก็ต้องหายไป 5 มม.ซิ แล้วทำไมใบจานถึงไม่ติดกับ chain stay ว่าแล้วก็ลงมือวัด chain line ทันที ปรากฎว่าเกิดความแปลกใจครั้งที่สอง เนื่องจาก chian line ที่วัดได้คือ 47.5 มม.ตรงตามมาตรฐานพอดี ถ้าเช่นนั้น chian line เดิมก็ต้องเป็น 55.5 มม.ซิ ว่าแล้วก็ลองวัด TREX4300 คันใหม่ของที่ร้านพบว่า chain line คือ 55.5 มม.จริงๆ แต่จากนานาสาระ chain line มาตรฐานควรอยู่ที่ 47.5-50.0 มม. อย่างนี้รถผมผิดปกติหรือเปล่าครับ และตอนนี้ก็เท่ากับว่า chain line รถผมจะไม่ขนานกับ frame จะมีปัญหาหรือเปล่าครับ ควรแก้ไขอย่างไรดีครับ

อ่านดูแล้วสงสัยในปัญหาต่อไปนี้
1. Trek 4300 ปีไหน ครับ ปี2002 ใช้ใบจานของsunrace 42/34/24 สับจานรุ่น C050 ( ยังไม่มีข้อมูลของBB shell ) , ถ้าเป็นปี 2001 กระโหลกจะเป็นขนาด 68-122.5 ไม่ใช่ 73 mm
2. UN-72 ที่เอามาใช้ใหม่นี้ เป็นUN-72E หรือเปล่าครับ ไม่เหมือนกันนะครับ ถ้าเอาUN72 ธรรมดามาใส่ แกนกระโหลกด้านขวาหรือด้านใบจานจะยื่นออกมาได้ใกล้เคียงหรือเกือบเท่ากับแกนเดิม
3. การวัดchainline ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะว่าการแบ่งกึ่งกลางท่อนั่งให้ได้เป๊ะๆนั้น ไม่ง่ายนะครับ วิธีดูง่ายๆก็คือว่า ถ้าระยะchainlineได้ระยะดี เวลาตั้งเกียร์หน้าไว้ที่จานกลาง ตั้งเกียร์หลังไว้ที่เฟืองกลาง ( ถ้าเป็น 9 สปีด ก็คือ เกียร์ 5 แต่ถ้าเป็น 8 สปีดก็จะอยู่ระหว่างเกียร์ 4 กับเกียร์ 5 , ถ้าเป็น 7 สปีดจะอยู่ที่เกียร์ 4 ) จะเห็นว่าโซ่จะขนานไปกับแนวล้อ จุดที่โซ่สัมผัสกับเฟืองและจานหน้าจะไม่มีการบิดงอ บิดเบน ถ้าchainlineถูกต้อง การใช้งานของเกียร์ทุกเกียร์จะราบรื่นครับ แต่ถ้ามันผิดไปเช่นมันยื่นออกมามากเกินไป เวลาใช้เฟืองหลังใหญ่สุด โซ่จะเบนมาก อาจจะเห็นรายการโซ่หลุดข้ามจานหล่นลงมาด้านในได้ครับ แล้วรถคุณราบรื่นดีแล้วจะหวั่นใจทำไมหละครับ

ขอบคุณป๋าลูมากครับตอบได้รวดเร็วทันใจดีจัง รถของผมเป็นปีไหนก็ไม่ทราบเหมือนกันครับ เป็นสี Bronze ทั้งคันซื้อเดือนพฤษภาคม 2001 ใบจาน ALTUS 42/34/24 สับจาน ALTUS FD-CT92-E กระโหลก 73-121 จริงๆครับ ผมดูจากตัวเลขที่พิมพ์อยู่ที่กระโหลกครับ UN72 ที่ผมเปลี่ยนไม่ใช่ Type E ครับเพราะที่ร้านไม่มีครับ เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับกระโหลกเดิมความยาวแกนกระโหลกแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด และ chainline จะขนานไปกับแนวล้อเมื่อเกียร์อยู่ที่ตำแหน่ง 2-3 ครับ (เฟืองหลัง 8 สปีด) เมื่อเช้านำออกมาปั่นปรากฎว่าในขณะที่เกียร์หลังอยู่ที่จาน 8 หน้าอยู่ที่จาน 2 พอเปลี่ยนขึ้นจาน 3 โซ่เกือบหลุดจากจาน 3 ออกมาอยู่ด้านนอก ผมเลยปรับสับจานหน้าให้ขยับเข้ามาด้านในนิดนึงก็เรียบร้อย ผมไม่ได้หวั่นใจครับป๋าลูเพียงแต่สงสัยเท่านั้นเองครับ ยังไงก็ขอขอบคุณมากๆครับป๋าลู

เยี่ยมมากครับ อ่านแล้วเข้าใจมากขึ้นกับกระโหลกจริงๆครับ
ขอบคุณมากครับ

เฟรมรถของผม ยี่ห้อซีริอุส ชุดจานdeore 44 32 22 แบริ่งกะโหลกใช้un 72 ของชิมาโน สับจานของdeore ถามว่าเวลาอยู่จาน2 แล้วปรับลงจาน1 ทําไมปรับไม่ค่อยลง หรือลงช้า ทั้งที่ ตั้งlowที่สับจานไว้สุดแล้ว

ลองเข้าไปอ่านใน"ช่างมือใหม่" เรื่องเกี่ยวกับเกียร์นะครับ ในนั้นมีวิธีการแก้ไขปัญหาให้ ค่อยๆทำไปเรื่อยๆ

ผมใช้ขาจาน Tru FireX แล้วเกลียวขาจานด้านซ้ายล้ม ไม่สามารถ
ถอดออกมาได้ ผมจะทำไงดีครับเพราะอยากถอดกระโหลกออกมา
เซอร์วิส กระโหลกเป็นชิมาโน UN72 68*113

ผมใช้ขาจาน Tru FireX แล้วเกลียวขาจานด้านซ้ายล้ม ไม่สามารถ
ถอดออกมาได้ ผมจะทำไงดีครับเพราะอยากถอดกระโหลกออกมา
เซอร์วิส กระโหลกเป็นชิมาโน UN72 68*113

เย้ผมถอดได้แล้วครับ แต่ลำบากนิดนึง
โดยต้องถอดขาจานด้านขวาก่อนแล้วก็
ค่อยๆ ขันฝาอัดกระโหลกด้านขวาออก
แต่จะขันยากนิดนึง แค่นี้ครับ กว่าจะคิด
ออก

รถผมมีของแปลก อย่างหนึ่งครับ
คือกะโหลก นี่แหละ เขียนว่า UN91
น่าจะปี 1997 เห็นจะได้ ถ้าดูจาก code ก็จะเทียบเท่ากับ XTR
แต่มันดัน compatible สามารถใช้ได้กับชุดใบจาก XT ได้เสียด้วย

อ.ลูช่วย ให้ความกระจ่างด้วยครับว่า กะโหลกรุ่นนี้มันมีที่มาเป็นอย่างไร พร้อมขอ spec คร่าวๆ ด้วยครับ ตลอดจนการบำรุง รักษาอย่างไรบ้าง

ขอบคุณครับ

กระโหลกรุ่นนี้ เป็นของXTR ปี 97 หรือเปล่า ก็ต้องบอกว่าใช่ครับ เพราะตอนปี98 XTR เปลี่ยนกระโหลกจาก แบบtapered square มาเป้นแบบsplined

spec จะเทียบได้กับ UN-72 ครับ คือ มีแกนกระโหลกให้เลือกได้ทั้งความยาว 110 mm และ 113 mm และ BB shell กว้าง 68 mm และ 73 mm ให้เลือกเช่นกัน

ตัวลูกปืนเป็น sealed bearings cartridge
แกนกระโหลกเป็น Chromoly

เมื่อไหร่เมืองไทยจะมีหนังสือประเภทจักรยานเสือภูเขามากกว่านี้ครับ ยิ้มโต.-

ดีมากๆ

ICQ : -

กระโหลกรุ่นใหม่ คงใส่ได้ทุกคันเพียงแต่รองเหวนเท่านั้น
ไม่ยุ้งยาก ไม่ต้องหาขนาด ชอบจริงๆ