โซ่เป็นส่วนที่บอบบางที่สุดของระบบส่งกำลัง โซ่อาจจะยืดหลังจากที่ใช้งานมาได้ระยะหนึ่งและอาจ
จะขาดในระหว่างการใช้งานถ้าหากไม่เข้าใจในวิธีการใช้เกียร์ที่ถูกต้องได้ แต่ปัญหามันอยู่ที่ว่าถ้า
โซ่ยืดจนจำเป็นจะต้องเปลี่ยนก็อาจจะพึ่งพาบริการของร้านค้าได้  แต่! ถ้าหากโซ่ขาดกลางทางหละ
จะทำยังไง  คำตอบก็คือ จะต้องตัดข้อโซ่เก่าที่ชำรุดออกแล้วต่อข้อโซ่ที่ยังดีอยู่เข้าหากัน เพียงแต่ว่า
ใครจะเป็นคนทำให้เรา? อย่ากระนั้นเลยเรามาเป็นช่างมือใหม่กันดีกว่าครับเพราะว่าการตัดต่อโซ่
ไม่ใช่เรื่องยากเลย

อุปกรณ์ที่จำเป็น
อุปกรณ์ที่จำเป็นและขาดไม่ได้ก็คงหนีไม่พ้นchain tool  ซึ่งในท้องตลาดมีอยู่ด้วยกันหลายยี่ห้อ
เช่น Park Tool ,Shimano ,Minoura หรือติดมากับกล่องเครื่องมือชุด เช่นLifu   แต่ทุกๆยี่ห้อ
ก็มีหลักการคล้ายๆกันคือ จะมีแกนสำหรับหมุนไปดันหมุดยึดข้อโซ่ให้เคลื่อนที่เข้าออกจากข้อโซ่
และมีโครงสร้างสำหรับยึดโซ่ให้อยู่นิ่งกับที่เพียงพอที่จะทำงานได้

การเลือกซื้อchain tool นั้นควรพิจารณาที่ขนาดด้วย ขนาด
ที่ใหญ่นั้นอาจใช้งานได้สะดวก แต่จะเหมาะสำหรับใช้ที่บ้าน
มากกว่า  ส่วนขนาดที่เล็กเกินไป อาจจะมีน้ำหนักเบา  แต่ใช้
งานยากและบอบบาง  นอกจากนี้ควรพิจารณาว่ามีอะไหล่หรือ
ไม่ เพราะว่าส่วนปลายแกนของchain tool อาจจะหักจากการ
ใช้งานได้ จึงจำเป็นต้องมีอะไหล่มาเปลี่ยนทดแทน

ในรูปจะเป็นของPark Tool รุ่นCT5 ซึ่งเป็นรุ่นเล็ก น้ำหนัก
เบาไม่ค่อยเป็นภาระนักในการจะเอาติดตัวไปท่องเที่ยว  รวม
ไปถึงเป็นรุ่นที่ใช้งานได้สะดวก   แม้ว่าอาจจะจับไม่ค่อยถนัด
นัก แต่ถ้าหากหากุญแจหกเหลี่ยม6mmหรือไขควงสักอันสอด
เข้าไปขัดในห่วงก็จะช่วยผ่อนแรงได้ดีนอกจากนี้ยังหาอะไหล่
ได้ไม่ยากนัก

วิธีการตัดโซ่
กรณีที่ต้องการตัดโซ่เพื่อย้ายไปใส่รถคันอื่นหรือสลับเปลี่ยนโซ่
ให้หมุนบันไดเพื่อหาตำแหน่ง
markerบนโซ่(ลูกศรสีแดง) ซึ่ง
จะเป็นหมุดสีดำเรียบ ไม่มีรอยสันนูนเหมือนกับกับหมุดตัวอื่น
หมุดตัวนี้จะเป็นตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับการตัดต่อ  แต่ไม่
ได้หมายความว่าหมุดตัวอื่นจะใช้ไม่ได้เลย เพียงแต่หมุดนี้ได้
ถูกออกแบบมาสำหรับกรณีนี้มากกว่าครับ
ในกรณีโซ่ขาด จะต้องตัดออกเป็นคู่เสมอ ( 1คู่จะประกอบด้วย
inner plate และ outer plate อย่างละ 1 ชิ้น )

เริ่มลงมือกันหละ เอาโซ่ตำแหน่งที่ต้องการจะตัดวางลงในช่องของ chain tool ดังรูป

สังเกตดีๆนะครับเจ้าPark Tool จะมีช่องสำหรับวางข้อโซ่ลง
ไปได้ 2ช่อง คุณจะเห็นว่าช่องที่จะใช้นั้น จะมีขอบสำหรับไว้ดัน
กับouter plate พอดี

ถ้าเป็นแบบของLifu จะใช้วิธีการหมุนตัวดันโซ่ให้มาดันแนบกับ
outer plate เช่นกัน

หมุนแกนของchain toolเข้าหาข้อโซ่ ให้ปลายสุดของแกนดัน
ตรงจุดศูนย์กลางของหมุดข้อโซ่ดังกล่าวพอดี จัดตำแหน่งโซ่ให้
ตรงตำแหน่ง แล้วจึงค่อยๆออกแรงหมุน โดยในระยะแรกจะตึง
มือพอสมควร แล้วจะเริ่มเบาแรงลง เพราะว่าหมุดได้เคลื่อนหลุด
พ้นจากรูของouter plate และ inner plate ชุดในออกไปแล้ว
หมุนต่อไปเรื่อยๆ  ถ้าเป็น Park Tool คุณสามารถหมุนได้จน
สุดเกลียวโดยที่หมุดจะถูกดันออกมาหยุดค้างที่outer plateตัว
นอก โดยจะยังมีบางส่วนคาอยู่ในinner plateตัวนอก  จากนั้น
ก็คลายที่หมุนออก แล้วเอาโซ่ออกมาบิดด้วยแรงเพียงเล็กน้อย ก็
จะแยกข้อโซ่ออกจากกันได้

แต่สำหรับบางยี่ห้อเช่นLifu รวมถึงของราคาถูกอีกหลายยี่ห้อ ถ้าหากยังหมุนต่อไปอีกหมุดจะถูกดัน
ออกมาเรื่อยๆจนหลุดออกไปจากouter plateตัวนอก ซึ่งถ้าหากจะจับความรู้สึกให้ดีก็จะพบว่า หลัง
จากที่หมุดเคลื่อนพ้นจากouter&inner plateด้านในแล้ว จะเริ่มเบาแรงลงแล้วจะเริ่มรู้สึกตึงมือขึ้น
อีกเพราะว่าปลายด้านในของหมุดกำลังจะผ่านinner plateตัวนอก ตอนนี้ต้องหยุดมือก่อนแล้วลอง
เอาโซ่มาบิดดูว่าสามารถแยกข้อโซ่ออกจากกันได้หรือไม่  ถ้ายังไม่หลุดก็ค่อยๆหมุนต่อไปอีกหน่อย
แล้วลองบิดดูใหม่  จนกระทั่งสามารถแยกข้อโซ่ออกมาได้

ดังนั้นจะต้องศึกษาเครื่องมือที่ใช้ให้เข้าใจก่อนว่ามันหมุนแล้วดันออกไปได้แค่ไหน บางครั้งอาจจะ
ต้องลองหาโซ่เก่าๆมาลองตัดดูก่อน หรืออาจจะลองหมุนchain toolเปล่าๆเข้าให้สุดก่อน แล้วจึงนำ
โซ่มาทาบดูว่าปลายของแกนของchain toolไปสุดที่ไหน ถ้าไปสุดแค่ขอบของinner plateตัวนอก
แสดงว่าหมุดจะไม่หลุดออกไปจากouter plateแน่นอน แต่ถ้าเลยออกไปจากขอบของouter plate
หละก้อ แสดงว่าถ้าหมุนโดยไม่ระวัดระวัง หมุดจะถูกดันให้หลุดออกมาแน่  ดังนั้นในขณะที่ใช้งาน
จริง  คุณจะต้องจับความรู้สึกให้ดีว่าหมุดถูกดันออกไปแล้วสักแค่ไหนแล้ว หรืออาจจะเคยลองจนรู้ว่า
ต้องหมุนไปจนเหลือระยะเกลียวอีกกี่ร่องจึงจะได้ระยะพอดี

วิธีการต่อโซ่
ถ้าคุณตัดได้ดีพอ หมุดของข้อโซ่จะยังคาอยู่กับouter plateใน
ลักษณะดังรูป ซึ่งคุณจะสามารถเอามาเกี่ยวกับinner plateของ
ข้อโซ่ที่คุณจะนำมาต่อได้อย่างไม่ยากเย็นนัก

ทำย้อนกับการตัด
วางโซ่ลงบนช่องเดิม  จัดโซ่ให้outer plateสัมผัสกับขอบที่ดัน
โซ่ของchain tool  ดังรูป (คล้ายกับการตัด แต่เป็นการทำกลับ
ข้างกัน) ค่อยๆหมุนให้แกนของchain tool ดันให้หมุดเข้าไป
ในข้อโซ่  หมุนเข้าไปจนหมุดเข้าไปในข้อโซ่จนเกือบหมด  ย้ำ
นะครับว่าเกือบหมด จะเหลือขอบไว้เล็กน้อย ซึ่งเมื่อถอดโซ่ออก
มาจากchain tool จะเห็นว่า ปลายของหมุดทั้ง 2 ด้านโผล่ออก
มาพ้นouter plate ในสัดส่วนที่เท่าๆกัน

โซ่ที่ได้รับการต่อใหม่นี้จะแน่นมาก โดยเฉพาะด้านที่ติดกับขอบที่ดันโซ่ ซึ่งไม่สามารถเอาไปใช้
ได้ในทันทีและจำเป็นต้องทำการปรับแต่งอีกเล็กน้อย ไม่เช่นนั้นโซ่จะกระโดดบนเฟืองหลังตลอด
เวลา  บางคนอาจจะใช้วิธีการบิดข้อโซ่ไปมาจนมันคลอนและคลายเอง แต่ไม่แนะนำครับเพราะว่า
มันจะทำให้ข้อโซ่ข้างเคียงคลอนโดยไม่จำเป็น และจำกัดระดับความคลอนไม่ได้ด้วย

ความจริงchain tool ก็ถูกออกแบบมาให้ใช้ปรับแต่งปัญหานี้ได้ สำหรับpark tool คุณจะได้เห็น
ประโยชน์ของช่องที่เหลืออีกช่องหนึ่งว่ามีไว้ทำไม?  มันมีเอาไว้สำหรับปรับความแน่นของหมุดข้อ
โซ่ไงครับ

จากรูปจะเห็นว่าขั้นตอนจะคล้ายกับการตัดโซ่ โดยจะดันหมุด
ต่อจากแนวเดิมที่ได้ต่อโซ่ไว้ แต่จะออกแรงหมุนเพียงนิดเดียว
เท่านั้น เพื่อดันหมุดให้เดินหน้าต่อไปอีกนิดเดียวเพียงแค่ให้
หมุดโซ่ขยับไปดันให้outer plateด้านนอกขยับเล็กน้อย แค่
นี้ข้อโซ่ก็จะคลายตัวออกมาเพียงพอสำหรับการใช้งานแล้วครับ
ส่วนLifuหรือยี่ห้อที่คล้ายๆกัน   แทนที่คุณจะต้องหมุนตัวดัน
โซ่ให้มันไปชิดกับโซ่ ก็ปล่อยให้มันห่างจากouter plate ซะ

แค่นี้คุณก็พร้อมที่จะใช้โซ่เส้นใหม่ หรือตัดต่อโซ่ได้แล้วครับ

ลองหาโซ่เก่าๆมาลองตัดต่อเล่นดูให้คล่องและรู้จังหวะก่อนนะครับ แล้วจึงค่อยทำกับของใหม่

ขอให้ประสพความสำเร็จในการเป็นช่างมือใหม่ครับ


------------------------------------------------------------------------

0001[TextCounter Fatal Error: Could Not Increment Counter]
อ่านเสร็จแล้วงั้นปิดหน้านี้นะจ๊ะ